Η επόμενη μέρα

15 Ιανουαρίου 2013
Ο Γιάννος ξύπνησε το πρωί στο μικρό του διαμέρισμα στην Τήνο και αποφάσισε να πάει να τακτοποιήσει κάποιες δουλειές. Η αλήθεια είναι ότι όλο κάτι του τύχαινε και όλο ανέβαλε να πάει να τις κάνει. Ξεκινησε από το ΙΚΑ. Κάποιος του είχε ζητήσει ασφαλιστική ενημερότητα. Αφού την έπαιρνε, θα θυμόταν ποιός.
Φτάνει στο ΙΚΑ και το βλέπει κλειστό. Προσπαθεί να δει αν είναι κανένας μέσα, αλλά τα γραφεία φαίνονται άδεια. Επειδή ήταν πρωϊ ακόμα ο Γιάννος αποφάσισε να περιμένει. Άναψε τσιγάρο, έγραψε μερικά μηνύματα στο κινητό, τίποτα. Άναψε δεύτερο, τρίτο και μόλις ήταν έτοιμος να φύγει, εμφανίζεται κάποιος εργάτης και βγάζει κλειδιά να ανοίξει. Ο Γιάννος από πίσω, περιμένει υπομονετικά να μπει.
 -Που πας εσύ, τον ρωτάει ο εργάτης
-Στο ΙΚΑ πάω, θέλω κάτι χαρτιά, απαντάει ο Γιάννος
-Που ζεις ρε φίλε, το ΙΚΑ Τήνου έχει κλείσει εδώ και καιρό, πρέπει να πας στη Σύρο να κάνεις τη δουλειά σου.
Σαν χτυπημένος από αστραπή ο Γιάννος θυμήθηκε μια μέρα στο καφενείο που κάτι του λέγαν ότι κλείνει το ΙΚΑ, αλλά δεν είχε δώσει καμία σημασία τότε.
-Μα καλά, τα γραφεία είναι ακόμα μέσα, διάολε, ακόμα και οι φάκελοι είναι μέσα, τους βλέπω, μήπως με κοροϊδεύεις ρε φίλε; ρώτησε ο Γιάννος που είχε αρχίσει να φορτώνει. Ο εργάτης κούνησε αποδοκιμαστικά το κεφάλι του και μπήκε μέσα, κλείνοντας και κλειδώνοντας την πόρτα πίσω του. Αποσβολωμένος ο Γιάννος αποφάσισε να αγνοήσει αυτή τη μικρή δυσκολία και να πάει στην εφορία. Σε δύο λεπτά ήταν εκεί.
Στην εφορία η πόρτα ήταν ανοιχτή, αλλά στρίβοντας να μπει μέσα ο Γιάννος έπεσε πάνω σε ένα μεγαλόσωμο άντρα με ένα τσουβάλι στον ώμο.
-Πρόσεχε που πας άνθρωπέ μου, του είπε αυτός και έφυγε.
 Έστριψε δεξιά να ανέβει στον όροφο. Έπρεπε να πάρει μία ρημάδα παράταση για την κληρονομιά της γιαγιάς του. Δύο χωραφάκια στη μέση του πουθενά και ένα ρημαγμένο σπιτάκι στο χωριό, όλα κι όλα. Ανεβαίνοντας τις σκάλες άκουσε μία φωνή να λέει “ΠΕΦΤΕΙΙΙΙΙΙΙ” και είδε ένα τσουβάλι να έρχεται κατά πάνω του. Πανικόβλητος άρχισε να κατεβαίνει τις σκάλες όσο πιο γρήγορα μπορούσε, προσπαθώντας να αποφύγει το τσουβάλι που τον κυνηγούσε.... Φτάνοντας ξέπνοος στο ισόγειο είδε πίσω του το τσουβάλι να έχει κολλήσει στις σκάλες, να έχει ανοίξει και χαρτιά να πετάνε στον αέρα. Κι ο αέρας συνωμότης έριξε μια δυνατή πνοή και σκόρπισε τα χαρτιά, άλλα στο δρόμο, άλλα στο ισόγειο, άλλα στις σκάλες, άλλα στον αέρα. Μιας και είχε βρέξει την προηγούμενη μέρα 2-3 χαρτιά πέσαν σε μία λακούβα με νερό...
Βρίζοντας θεούς και δαίμονες, ο εργάτης άρχισε να μαζεύει τα χαρτιά από γύρω γύρω. Μάζεψε τα χαρτιά όπως όπως και τα έβαλε πάνω πάνω στον σάκο, αφού έκλεισε την τρύπα με μία κολλητική ταινία...
-Κάποια βγήκαν έξω, του είπε ο Γιάννος προσπαθώντας να βοηθήσει.
-Αντε και , πήγε να πει ο εργάτης, αλλά σταμάτησε όταν είδε το Γιάννο μπροστά του.
-Που σαι ρε Γιάννο; Τι σκατά κάνεις εδώ πέρα, δε βλέπεις ότι έχουμε δουλειά;
-Ήθελα μία παράταση για την κληρονομιά της γιαγιάς μου.
-Καλά είσαι σοβαρός; Δεν έμαθες ότι έκλεισε η εφορία; Εμείς μαζεύουμε τα χαρτιά του αρχείου, να τα πάμε στη Σύρο. Μας είπαν να τα μαζέψουμε όσο πιο γρήγορα γίνεται και να τα πάμε στη Σύρο.   . Τα χώνουμε μέσα σε σάκους γρήγορα γρήγορα και τα φορτώνουμε.
-Καλά κι εγώ τι πρέπει να κάνω τώρα;
-Τράβα στη Σύρο και ρώτα, εγώ τι να σου πω. Α έχει και το φορολογικό ΚΕΠ, αλλά νομίζω δεν έχει ανοίξει ακόμα.
Ο Γιάννος ψύχραιμος ακόμα, έβγαλε το κινητό, έψαξε για το τηλέφωνο του φορολογικού ΚΕΠ Τήνου και δεν το βρήκε, αφού βέβαια δεν υπήρχε ακόμα. Πήρε στο κανονικό ΚΕΠ, αλλά κανείς δεν μπορούσε να τον βοηθήσει. Βρήκε το τηλέφωνο της ΔΟΥ Σύρου και το πήρε. Μιλούσε. Το ξαναπήρε. Μιλούσε. Επί μία ώρα έπαιρνε συνεχώς και συνεχώς μιλούσε. Τελικά έπιασε γραμμή:
-Θα ήθελα μια παράταση για μια κληρονομιά, είπε.
-Πρέπει να ρθείτε από δω, του είπε ευγενικά μία υπάλληλος και του το κλεισε!
Θολωμένος, προσπάθησε να σκεφτεί πότε γίναν όλα αυτά. Θυμήθηκε κάποιους να λένε στο καφενείο ότι κλείνει η ΔΟΥ, αλλά και πάλι δεν είχε δώσει σημασία. Θυμήθηκε μια μέρα που είχε πάει στη ΔΟΥ και είχε κατάληψη και δεν είχε κάνει τη δουλειά του και είχε εκνευριστεί.
Μιας και δεν είχε δουλειά, αποφάσισε να πάει στη Σύρο, να ξεμπερδεύει. Στις 3 το μεσημέρι μπήκε στο Ithaki και σε μία ώρα ήταν στη Σύρο. Πήγε σε ένα φτηνό δωμάτιο, που είχε ένας γνωστός από την Τήνο 25 ευρώ τη βραδιά. Πέρασε το απόγευμα κάνοντας βόλτες στην Ερμούπολη, χαζεύοντας στην αγορά. Ήπιε έναν καφέ, έφαγε κάτι σουβλάκια και πήγε για ύπνο. Είχε πάρει όλα κι όλα 100 ευρώ μαζί του (δεν είχε κι άλλα....) και είχε ήδη φάει τα 45, οπότε έπρεπε να προσέξει.
Πρωϊ πρωί πήγε στη ΔΟΥ. Επικρατούσε μία αναμπουμπούλα. Η ΔΟΥ Σύρου πριν από 2 μέρες είχε συγχωνευθεί με τη ΔΟΥ Τήνου και τη ΔΟΥ Μυκόνου. Οι μισοί υπάλληλοι έψαχναν ακόμα να βρουν γραφείο να κάτσουν, προσπαθούσαν να μοιράσουν αρμοδιότητες μεταξύ τους. Οι πολίτες περίμεναν υπομονετικά να εξυπηρετηθούν. Η ουρά έφτανε μέχρι την είσοδο του κτιρίου. Ο Γιάννος έμεινε όταν είδε καμιά τριανταριά γνωστές φάτσες στην ουρά, Τηνιακούς, που είχαν έρθει σαν κι αυτόν. Μερικούς τους είχε δει στο καράβι, όπως ερχόταν.
-Καλά ρε Γιώργο πως ήρθες και δε σε είδαμε πουθενά; ρώτησε έναν φίλο του από το χωριό.
-Άστα είμαι εδώ από προχθές, αλλά χθες δεν μπορούσαμε να κάνουμε δουλειά, γιατί κανένας δεν ήξερε τι γίνεται από δω και πέρα και μου είπαν να ξαναέρθω σήμερα και βλέπουμε.
Κατά τις 11 βρήκε τελικά άκρη και μόλις εξήγησε τι ήθελε, του έδωσαν μία παράταση και του είπαν να ξαναπάει σε 20 μέρες.
11.45 ήταν στο λιμάνι, αλλά το πλοίο είχε μόλις φύγει. Πήγε στο πρακτορείο και του είπαν ότι το επόμενο πλοίο για Τήνο φεύγει την ίδια ώρα αύριο το πρωί. Μέτρησε τα χρήματα στην τσέπη του. 52 ευρώ. Ευτυχώς με το Γιώργο θα βρίσκαν άκρη. Πιάσαν ένα δωμάτιο μαζί, 18 ευρώ ο καθένας και πήγαν για φαγητό. Την άλλη μέρα το πρωί είχαν λεφτά μόνο για τα εισιτήριά τους.
Γύρω στις 7 το πρωί χτύπησε το τηλέφωνο.
-Έλα Γιάννο ο Μπάμπης είμαι. Μας πήραν σε μία οικοδομή για 2-3 μεροκάματα, να ρθω να σε πάρω;
- Όχι ρε π....., είμαι στη Σύρο, έχασα το καράβι χθες και έχω ξεμείνει σχεδόν χωρίς λεφτά και τώρα κάθεται δουλειά; Έλεος....
Μετά από είκοσι μέρες ο Γιάννος ευτυχώς είχε μαζέψει κάποια χρήματα και είχε έτοιμα τα χαρτιά για την κληρονομιά. Μπήκε στο καράβι, πήγε στη Σύρο, έπιασε δωμάτιο, πέρασε τη νύχτα του και το πρωϊ πήγε στη ΔΟΥ. Η κατάσταση δεν είχε αλλάξει ιδιαίτερα. Καμιά 30αριά Τηνιακοί και καμιά 30αριά Μυκονιάτες περίμεναν στην ουρά μαζί με άλλους τόσους Συριανούς. Οι υπάλληλοι ακόμα δεν είχαν όλοι γραφεία, αλλά κάπως είχαν χωριστεί και φαινόταν ότι ψιλοείχαν βρει τρόπους να μοιράσουν τη δουλειά.
Κατά τις 10 κάποιοι Τηνιακοί και κάποιοι Μυκονιάτες άρχισαν να φωνάζουν. Κάτι για απαγορευτικό των πλοίων ακούστηκε, αλλά ο Γιάννος δεν έδωσε σημασία. Στις 11 παρέδωσε τα χαρτιά και η υπάλληλος αφού τα είδε, τα παρέλαβε.
 -Αφήστε μου ένα τηλέφωνο, όταν υπολογιστεί ο φόρος, να σας ειδοποιήσω να έρθετε να πληρώσετε και να πάρετε το αντίγραφό σας είπε στο Γιάννο.
-Μα αν είναι δυνατόν, πρέπει να ξαναέρθω;
-Λυπάμαι κύριε μου, του είπε εκείνη.
-Μα καλά δεν καταλαβαίνετε τι ταλαιπωρία είναι για μένα αυτή, να έρθω στη Σύρο, να πληρώνω ξενοδοχείο, εισιτήρια, φαγητό κλπ, να χάνω μεροκάματα στη δουλειά μου, να είμαι μακρυά από το σπίτι μου;
-Το καταλαβαίνουμε, αλλά οι από πάνω δεν το καταλαβαίνουν.
Ο Γιάννος πήγε να πει κάτι για τους από πάνω, αλλά τότε θυμήθηκε κανά δίμηνο πριν που του λέγαν να συμμετέχει στις κινητοποιήσεις για τη ΔΟΥ και είχε πει, σιγά μην κάτσω εγώ να ασχοληθώ με κινητοποιήσεις. Τι με νοιάζει εμένα αν φύγει η ΔΟΥ, είχε σκεφτεί τότε. Έφυγε μη ξέροντας τι να σκεφτεί τώρα. Έπρεπε να ξαναέρθει στη Σύρο.
Στο πρακτορείο του είπαν ότι είχε απαγορευτικό. Απελπισμένος γιατί είχε δουλειά την επόμενη μέρα δεν ήξερε τι να κάνει. Τελικά άρθηκε το απαγορευτικό και κατά τις 7 το βράδυ το πλοίο έφτασε στη Σύρο. Έβγαλε εισιτήριο με τα τελευταία χρήματα που είχε. Μετά από μία ώρα έφτασε στην Τήνο. Τουλάχιστον δεν έχασε το μεροκάματο της επόμενης μέρας.
Όταν τον ειδοποίησαν να ξαναπάει στη Σύρο, αποφάσισε να πάει με το πρωϊνό πλοίο, μία Πέμπτη πρωί, τη μόνη μέρα που είχε πρωϊνό πλοίο για Σύρο. Το πλοίο είχε κανά μισάωρο καθυστέρηση. Μόλις έφτασαν Σύρο κατάλαβε ότι τουλάχιστον 100-150 τηνιακοί και άλλοι τόσοι Μυκονιάτες είχαν την ίδια ιδέα.... Έφτασαν στη ΔΟΥ κατά τις 10.30 όλοι μαζί. Επικράτησε το απόλυτο χάος. Κάποιοι προσπαθούσαν να εξυπηρετηθούν να προλάβουν το πλοίο των 11.35. Έσπρωχναν, αψηφούσαν την ουρά, ο καθένας με τη δική του δικαιολογία.
Μετά από κανά δύωρο έφτασε η σειρά του Γιάννου να εξυπηρετηθεί. Η υπεύθυνη υπάλληλος έλειπε σε άδεια! Ευτυχώς είχε απογευματινό πλοίο και έτσι τουλάχιστον γύρισε σπίτι του την ίδια μέρα.
Την επόμενη εβδομάδα αφού πήρε τηλέφωνο να είναι σίγουρος ότι η αρμόδια υπάλληλος θα είναι εκεί, ξαναπήρε το πλοίο την Πέμπτη το πρωί και πήγε στη Σύρο. Πάλι πολύς κόσμος, πάλι το ίδιο χάος. Τελικά πήρε το χαρτί προς το μεσημέρι. Πήγε να βγάλει εισιτήρια με το βραδινό πλοίο, αλλά στο πρακτορείο του είπαν ότι έχει χαλάσει και έμεινε στο Λαύριο. Έπρεπε να μείνει άλλη μια μέρα στη Σύρο.... Του ήρθε να στριγγλίξει. Του ήρθε να στραγγαλίσει τον πράκτορα. Πάει άλλο ένα μεροκάματο.
Όπως περιπλανιόταν στην Ερμούπολη μίλησε με αρκετούς Τηνιακούς. Όλοι λέγαν τον πόνο τους για την ταλαιπωρία που είχαν υποστεί. Τα αρχεία δεν είχαν τακτοποιηθεί ακόμα και πολλά χαρτιά ήταν δύσκολο να βρεθούν. Κάποιοι άνθρωποι είχαν μείνει 2-3 μέρες στη Σύρο για να κάνουν τη δουλειά τους. Το ηλεκτρονικό σύστημα δε λειτουργούσε ακόμα σωστά. Τόσα έξοδα σε μία τέτοια εποχή και τόσα χαμένα μεροκάματα. Ένας "επιχειρηματίας" κοκορευόταν πως τα χαρτιά του είχαν χαθεί στη μεταφορά και είχε γλιτώσει μεγάλη καμπανιά. Τελικά οι μόνοι ωφελημένοι από το κλείσιμο των ΔΟΥ είναι κάτι τέτοιοι τύποι σκέφτηκε ο Γιάννος.
Όταν μετά από μερικές μέρες ο Συμβολαιογράφος του ζήτησε πιστοποιητικό κληρονομιάς από την εφορία και φορολογική ενημερότητα ο Γιάννος ήταν έτοιμος να εκραγεί. Μόλις τον είδε έτσι ο Συμβολαιογράφος τον καθυσήχασε.
-Μην αγχώνεσαι, τώρα έχουν φτιάξει τα πράγματα. Στο φορολογικό ΚΕΠ θα πας και θα κάνεις μία αίτηση. Δε χρειάζεται να πας Σύρο.
Μετά από όσα είχε περάσει ο Γιάννος δεν ήταν καθόλου ήσυχος. Πήγε στο ΚΕΠ και έκανε την αίτηση. Μετά από μερικές μέρες πέρασε να δει τι είχε γίνει.
-Το πιστοποιητικό έχει έρθει, αλλά φορολογική ενημερότητα δεν βγαίνει. Πρέπει να πάτε στη Σύρο, του είπε η υπάλληλος.

Κατάργηση ΔΟΥ Τήνου και λοιπών Κυκλαδικών ΔΟΥ

Σήμερα πληροφορήθηκα το πόρισμα για την κατάργηση των ΔΟΥ, που προβλέπει το κλείσιμο των περισσοτέρων ΔΟΥ των Κυκλάδων, μεταξύ των οποίων και της ΔΟΥ Τήνου.

Παρότι στο πόρισμα αναφέρεται ότι λήφθηκαν υπόψη τα προβλήματα πρόσβασης και νησιωτικότητας, είναι πολύ δύσκολο να πιστέψει κανείς κάτι τέτοιο.

Πως να υποθέσει κανείς ότι λήφθηκαν υπόψη τα προβλήματα των νησιών μας, όταν ζούμε σε μία περίοδο αυξανόμενων προβλημάτων επικοινωνίας των νησιών τους χειμερινούς μήνες.... Που τα επιδοτούμενα δρομολόγια φημολογείται ότι είτε θα σταματήσουν είτε θα μειωθούν. Που τα δρομολόγια από Πειραιά μπορεί από φέτος να μην διενεργούνται κάθε μέρα.... Που πολύς κόσμος δεν έχει χρήματα για να μεταβεί στο διπλανό νησί, όποιο και αν είναι αυτό.

Είμαι σίγουρος ότι η υπολογιζόμενη οικονομία χρημάτων του κράτους θα είναι ιδιαίτερα μικρή στις Κυκλάδες, αφού τα μισθώματα των ΔΟΥ στις Κυκλάδες δεν είναι μεγάλα, ιδίως σε σχέση με τα έσοδα. Για να υπολογιστεί ουσιαστικά η οικονομία του κράτους θα πρέπει  να συνυπολογιστεί το κόστος που θα δημιουργηθεί στους πολίτες με τις μετακινήσεις σε άλλα νησιά για τη διεκπεραίωση των φορολογικών τους υποθέσεων και στους εργαζόμενους που θα πρέπει να φύγουν από το νησί τους και να φτιάξουν τη ζωή τους αλλού. Το κόστος λοιπόν που θα προκληθεί στους φορολογούμενους και στους υπαλλήλους θα πρέπει να αφαιρεθεί από το όποιο κέρδος του κράτους από την κατάργηση κάποιας ΔΟΥ και έτσι να υπολογιστεί αν είναι συμφέρουσα η κατάργησή της.

Όσον αφορά τα ΚΕΠ, φορολογικά ή μη, θα έπρεπε αυτονόητα να έχουν ήδη τεθεί σε λειτουργία και δοκιμαστεί η αποτελεσματικότητά τους προτού καταργηθούν οι ΔΟΥ.

Η νησιωτικότητα κύριοι της επιτροπής ενοποιήσεων προστατεύεται από το Σύνταγμα της Ελλάδας.

Με λίγα λόγια παρότι θεωρώ το μέτρο της κατάργησης κάποιων ΔΟΥ, ιδίως στα μεγάλα αστικά κέντρα, όπου οι αποστάσεις είναι μικρές, ως ένα μέτρο στη σωστή κατεύθυνση, θεωρώ ωστόσο εντελώς λανθασμένη την κατάργηση της ΔΟΥ Τήνου και άλλων ΔΟΥ στις Κυκλάδες. Πιό πολλά προβλήματα θα δημιουργηθούν από την όποια θεωρητική οικονομία του κράτους.

Και θεωρώ υποχρέωση όλων των φορέων να διατυπώσουν την αντίθεσή τους σε αυτή την προοπτική με κάθε νόμιμο τρόπο. Και θεωρώ υποχρέωση των φορέων να υποβάλουν προτάσεις για την εξοικονόμηση πόρων από τη λειτουργία των ΔΟΥ και για την αύξηση των εσόδων και της αποτελεσματικότητάς τους, δηλαδή να προσφερθούν περαιτέρω λόγοι για τους οποίους θα ήταν σημαντικό να διατηρηθούν οι ΔΟΥ στα νησιά μας.

Προς τους υπαλλήλους της ΔΟΥ Τήνου έχω να πω ότι  τόσο εγώ, όσο πιστεύω και οι υπόλοιποι συνάδελφοι δικηγόροι θα είμαστε στο πλευρό σας και θα σας υποστηρίξουμε με όποιον τρόπο μπορούμε. Το λιγότερο που μπορώ να σκεφτώ αυτή τη στιγμή είναι ότι αφιλοκερδώς θα συμβάλλουμε στη σύνταξη δικαστικής προσφυγής κατά των σχετικών νόμων (αίτηση ακύρωσης ή κάθε προβλεπόμενο ένδικο βοήθημα).

Μείωση μισθώματος σε ακίνητα κληροδοτημάτων

Σε όλη την Ελλάδα λειτουργούν εκατοντάδες, ίσως και χιλιάδες κληροδοτήματα. Θύματα της αυστηρότητας της νομοθεσίας, αντιμετωπίζουν δυσκολίες στη διαχείριση της περιουσίας τους. Ο σκοπός του νόμου είναι να αποφευχθούν οι καταχρήσεις, αλλά στην προσπάθειά του αυτή, δυστυχώς έχει κάνει τα κληροδοτήματα πολύ δυσκίνητα και τους προκαλεί μεγάλη ζημία, αφού δεν έχουν ευελιξία, υπόκεινται μεγάλες καθυστερήσεις σε κάθε τους προσπάθεια αξιοποίησης της περιουσίας τους και βέβαια υπόκεινται και σε μεγάλα έξοδα.

Ένα από τα πιο πρόσφατα προβλήματα ήταν η μείωση των μισθωμάτων. Η νομοθεσία δεν προβλέπει κάτι τέτοιο. Παρότι λοιπόν η μείωση των μισθωμάτων του δημοσίου, των καταστημάτων, των κατοικιών είναι καθημερινό φαινόμενο οι μισθωτές ακινήτων που ανήκουν σε κληροδοτήματα υποχρεώνονταν να προσφεύγουν στα δικαστήρια για τη μείωση των μισθωμάτων, αφού οι διοικήσεις δεν δικαιούνται σύμφωνα με το νόμο να μειώσουν το μίσθωμα.

Επισημαίνω εκ των προτέρων, ότι η παρακάτω άποψή μου δεν έχει κριθεί δικαστικά.

Όπως προανέφερα καμία νομοθετική διάταξη δεν προβλέπει δυνατότητα μείωσης των μισθωμάτων των ακινήτων των κληροδοτημάτων.

Ωστόσο οι δύσκολες οικονομικές συγκυρίες των τελευταίων δύο-τριών ετών που συνεχίζονται και μάλιστα χειροτερεύουν όσο περνάει ο καιρός, σε συνδυασμό με την έκδοση αποφάσεων μειώσεων μισθωμάτων από τα δικαστήρια και από άλλες διαχειριστικές επιτροπές ανά την Ελλάδα, οι οποίες εγκρίθηκαν στη συνέχεια από την εκάστοτε αρμόδια Αποκεντρωμένη Διοίκηση θεωρώ ότι δίνουν την δυνατότητα να αποφασίσει κάθε διαχειριστική επιτροπή κληροδοτήματος για το θέμα αυτό. Ενδεικτικά αναφέρω τις αποφάσεις με ΑΠ :61842/286/2011, 49259/217/2011 και 58360-500/2012 της Αποκεντρωμένης Διοίκησης Ηπείρου-Δυτικής Μακεδονίας για τα κληροδοτήματα “Σαν. Μήλιου” (Κοζάνη), “Κληροδότημα Αγάπης” (Σιάτιστα Κοζάνης) και “Ιωάννη Τσανάκα” (Ιωάννινα), με τις οποίες μειώθηκαν τα μισθώματα κατά ποσοστό 15%, 25% και 15% αντίστοιχα. Εξάλλου όλα τα μισθώματα κατοικιών και καταστημάτων/γραφείων σε ολόκληρη την Ελλάδα μειώνονται σε ποσοστά που κυμαίνονται μεταξύ 15% και 30% και κατά συνέπεια όταν αναγνωρίζεις την ανάγκη μείωσης του μισθώματος, δεν είναι σωστό να υποχρεώνεις το μισθωτή να προβεί σε δικαστική διαδικασία εναντίον του κληροδοτήματος, η οποία δικαστική διαδικασία θα προκαλέσει δικαστικά έξοδα και για το κληροδότημα και για τους μισθωτές, ενώ θα δημιουργήσει και μία περίοδο αβεβαιότητας, μέχρι την έκδοση δικαστικής απόφασης. Και είναι βέβαιο ότι το κληροδότημα θα χάσει τη δίκη αυτή, καθώς οι αποφάσεις των δικαστηρίων της χώρας μας σε τέτοιες υποθέσεις πάγια δέχονται τη μείωση και προσαρμόζουν το ποσοστό της μείωσης ανάλογα με την περίπτωση. Θεωρώ λοιπόν παράλογο το να ωθήσουμε τους μισθωτές των κληροδοτημάτων να προχωρήσουν σε μία δικαστική διαδικασία, όταν η εκάστοτε διαχειριστική επιτροπή γνωρίζει ότι έχουν δίκιο και ότι θα κερδίσουν τη δίκη.

Λαμβανομένου υπόψη ότι το άρθρο 61§ 2 του Β.Δ/τος 30/11-04/12/1939 το οποίο απαγορεύει τη μείωση του μισθώματος αφορά περιπτώσεις βλάβης εκ θεομηνίας ή άλλης τυχαίας αιτίας.

Επειδή στην προκειμένη η απόφαση της Δ.Ε. πρέπει να εδράζεται στο άρθρο 78 του Α.Ν. 2039/39 (περί συμβιβασμού) σε συνδυασμό με τα άρθρα 288 & 388 του Α.Κ. , που εφαρμόζονται συμπληρωματικά και τα οποία ως διατάξεις αναγκαστικού δικαίου (Ολ. ΑΠ 350/85 κα) εφαρμόζονται σε αμφοτεροβαρείς συμβάσεις , όταν μεταβλήθηκαν τα περιστατικά, στα οποία τα μέρη στήριξαν την απόφασή τους για σύμβαση (όπως τα παρόντα ασυνήθη έκτακτα οικονομικά περιστατικά), συνέπεια των οποίων η παροχή του ενός (του μισθώματος) καθίσταται υπέρμετρα επαχθής σε σχέση με την αντιπαροχή των άλλων (βλ. και αρ. πρωτ. 1007041/685/Β0011/05-02-2010 έγγραφο Υπ. Οικονομικών, Δ/νση Εθνικών Κληρ/των).

Όλα τα παραπάνω ισχύουν με την προϋπόθεση ότι τα μισθώματα όπως αυτά θα διαμορφωθούν μετά τη μείωσή τους θα συνεχίσουν να ανταποκρίνονται στη μισθωτική αξία των ακινήτων.

Κατά συνέπεια των ανωτέρω θεωρώ ότι το εκάστοτε Κληροδότημα δια της διαχειριστικής επιτροπής του δικαιούται να συμφωνήσει συμβιβαστικά και προς αποφυγή δικαστικών διενέξεων στη μείωση των μισθωμάτων των καταστημάτων ιδιοκτησίας του.

Τέλος θα ήθελα να επισημάνω ότι παρόμοιες αποφάσεις υπαγόμενες στο άρθρο 78 του ν. 2039/1939 θα πρέπει να εγκριθούν από το Συμβούλιο Κληροδοτημάτων της αρμόδιας Αποκεντρωμένης Διοίκησης υ και στη συνέχεια από τον Γ.Γ. Αποκεντρωμένης Διοίκησης (μετά από γνωμοδότηση Κτηματικής Υπηρεσίας για μισθωτική αξία ακινήτου κλπ).

ΔΙΚΗΓΟΡΙΑ ΣΤΑ ΝΗΣΙΑ: Κατάργηση Ειρηνοδικείου Τήνου

ΔΙΚΗΓΟΡΙΑ ΣΤΑ ΝΗΣΙΑ: Κατάργηση Ειρηνοδικείου Τήνου: "Έχουμε πληροφορηθεί μετά λύπης την πρόθεση του Υπουργείου Δικαιοσύνης να καταργήσει μεταξύ άλλων το Ειρηνοδικείο Τήνου. Είναι κατανο..."

Κατάργηση Ειρηνοδικείου Τήνου

Έχουμε πληροφορηθεί μετά λύπης την πρόθεση του Υπουργείου Δικαιοσύνης να καταργήσει μεταξύ άλλων το Ειρηνοδικείο Τήνου.

Είναι κατανοητός και απολύτως θεμιτός ο στόχος της περιστολής των εξόδων, ο οποίος προφανώς είναι ο λόγος της κατάργησης πολλών Ειρηνοδικείων στην περιφέρεια.

Ωστόσο υπάρχουν σοβαροί λόγοι που επιβάλουν τη διατήρηση κάποιων τουλάχιστον από τα Ειρηνοδικεία αυτά, ιδίως στην νησιωτική Ελλάδα, όπου η συγκοινωνία μεταξύ των νησιών παρουσιάζει ιδιαίτερες δυσκολίες. Δυστυχώς αν στην περιοχή μας παραμείνει μόνο το Ειρηνοδικείο Ερμουπόλεως, τότε θα αυξηθεί σημαντικά τόσο το κόστος της προσφυγής στα δικαστήρια για τους πολίτες, όσο και η ταλαιπωρία τους, αφού δεν υπάρχουν πλοία που να συνδέουν καθημερινά την Τήνο με την Σύρο, ούτε είναι εφικτό συνήθως να διεκπεραιωθούν οι περισσότερες εργασίες χωρίς διανυκτέρευση στη Σύρο. Ο στόχος λοιπόν της περιστολής των εξόδων του κράτους είναι σημαντικός, αλλά δεν είναι δυνατόν να περικόπτει έξοδα το κράτος, επιβαρύνοντας τους πολίτες με πολαπλάσια έξοδα των εξοικονομηθέντων.

Είναι κατανοητό ότι ο όγκος εργασιών του Ειρηνοδικείου είναι σχετικά μικρός. Ας εξετάσουμε όμως τι θα εξοικονομήσει το κράτος από τυχόν κλείσιμο του Ειρηνοδικείου Τήνου:

• το μίσθωμα και τα έξοδα ΔΕΗ, ΟΤΕ. Τα ποσά αυτά μπορούν να εξοικονομηθούν ούτως ή άλλως, χωρίς την κατάργηση του Ειρηνοδικείου Τήνου, με την δωρεάν παραχώρηση οικήματος για τη στέγαση του Ειρηνοδικείου, είτε από το Δήμο Τήνου, είτε από το Πανελλήνιο Ιερό Ίδρυμα Ευαγγελιστρίας είτε από την Κτηματική Εταιρία του Δημοσίου. Άρα η περικοπή των εξόδων αυτών μπορεί να γίνει χωρίς να χρειαστεί να κλείσει το Ειρηνοδικείο Τήνου.
• Δεδομένου ότι δεν υπάρχει Ειρηνοδίκης Τήνου, μισθός Ειρηνοδίκη δεν υπάρχει, άρα με την κατάργηση του Ειρηνοδικείου Τήνου το κράτος δεν εξοικονομεί μισθό Ειρηνοδίκη. Το μόνο που θα εξοικονομηθεί θα είναι ενδεχομένως κάποια εκτός έδρας έξοδα που καταβάλλονται στον Ειρηνοδίκη που έρχεται στην Τήνο για τις δικασίμους, ποσό όμως το οποίο είναι ανάξιο λόγου.
• η μοναδική γραμματέας του Ειρηνοδικείου Τήνου θα μετατεθεί αναγκαστικά στη Σύρο, οπότε ούτε σε αυτόν τον τομέα θα υπάρξει κάποια εξοικονόμηση πόρων από το κράτος.

Θεωρούμε ότι γίνεται προφανές ότι η τυχόν εξοικονόμηση πόρων του κράτους από το κλείσιμο του Ειρηνοδικείου Τήνου θα είναι μηδαμινή (εφόσον βέβαια παραχωρηθεί δωρεάν οίκημα για τη στέγασή του, το οποίο όμως είναι βέβαιο).

Αντίθετα η επιβάρυνση των πολιτών θα είναι τεράστια. Για μία απλή κατάθεση σε προανάκριση θα πρέπει οι πολίτες να μεταβούν στη Σύρο, να διανυκτερεύσουν εκεί, και να μείνουν μακρυά από τις εργασίες και την οικογένειά τους για 1-2 μέρες. Για τα πταισματοδικεία και τα μονομελή (μεταβατικά) πλημμελειοδικεία που με την αύξηση των αρμοδιοτήτων μπορεί συνολικά να ξεπεράσουν τις χίλιες υποθέσεις το χρόνο από την Τήνο, αν υπολογίσει κανείς μέσο όρο 100 ευρώ το άτομο κόστος διαμονής και μετάβασης στη Σύρο και ότι θα είναι υποχρεωμένοι να μεταβαίνουν τουλάχιστον δύο άτομα ανά υπόθεση (μάρτυρας και κατηγορούμενος), το κόστος το οποίο θα επιβαρυνθεί η κοινωνία της Τήνου μόνο από αυτές τις υποθέσεις μπορεί να υπολογιστεί ότι θα ξεπερνάει τις 200.000 ευρώ ετησίως, χωρίς να υπολογίζονται οι χαμένες εργατοώρες για τους ανθρώπους που θα αφήνουν τις δουλειές τους για δύο ημέρες για να πάνε στη Σύρο για τις υποθέσεις τους. Πρόχειρα υπολογίζουμε ότι θα χάνονται περισσότερες από 32.000 εργατοώρες (2 ημέρες=16 ώρεςχ2 πολίτεςχ1000 υποθέσεις) ετησίως, υπολογιζόμενες ενδεικτικά με 4 ευρώ την ώρα, η κοινωνία της Τήνου θα υπόκειται σε μία επιπλέον ζημία που θα ανέρχεται σε περίπου 128.000 ευρώ το χρόνο. Προσθέστε σε αυτά και το αντίστοιχο κόστος από τις προανακρίσεις, καθώς και από τις αστικές υποθέσεις, οι οποίες μπορεί να είναι πολύ λιγότερες, αλλά όμως και για αυτές θα δημιουργηθεί ένα επιπλέον κόστος, το οποίο θα επιβαρυνθούν οι κάτοικοι της Τήνου. Με όλα αυτά υπολογίζεται πρόχειρα ότι το κόστος της κατάργησης του Ειρηνοδικείου για τους πολίτες και την κοινωνία της Τήνου θα ξεπεράσει συνολικά το μισό εκατομμύριο ευρώ (500.000 €) το χρόνο.

Για εμάς τους δικηγόρους με έδρα την Τήνο, αλλά και για ολόκληρη την κοινωνία της Τήνου, το Ειρηνοδικείο Τήνου θα πρέπει να διατηρηθεί. Για τους ίδιους λόγους θα πρέπει να διατηρηθούν τα μεγάλα Ειρηνοδικεία των Κυκλάδων, επειδή δηλαδή η εξοικονόμηση πόρων του κράτους θα είναι πολύ μικρότερη συγκριτικά με το κόστος που θα επιβαρυνθούν οι τοπικές κοινωνίες από την κατάργηση των Ειρηνοδικείων. Ωστόσο αν παρόλα αυτά αποφασίσετε να κλείσετε κάποια από αυτά τα Ειρηνοδικεία, τότε η πρότασή μας είναι στη χειρότερη περίπτωση να συγχωνευθούν τα Ειρηνοδικεία Τήνου, Άνδρου και Μυκόνου σε ένα Ειρηνοδικείο με έδρα την Τήνο.

Τα πλεονεκτήματα της πρότασης αυτής είναι τα εξής:

• σε συνεργασία με το Δήμο Τήνου και το Πανελλήνιο Ιερό Ίδρυμα Ευαγγελιστρίας μπορεί να ανευρεθεί οίκημα που θα στεγάσει το Ειρηνοδικείο Τήνου, χωρίς να επιβαρύνεται το Υπουργείο με κανένα μίσθωμα, οπότε θα περικοπούν ήδη με τις δύο αυτές κινήσεις σημαντικά τα έξοδα του Υπουργείου στην περιοχή, αφού θα καταργηθούν δύο Ειρηνοδικεία (Άνδρου και Μυκόνου) και δεν θα καταβάλεται μίσθωμα ούτε για το Ειρηνοδικείο Τήνου.
• η Τήνος έχει καθημερινή ακτοπλοϊκή σύνδεση με την Μύκονο και με την Άνδρο τόσο το πρωϊ όσο και το απόγευμα, καθιστώντας εφικτή την διεκπεραίωση εργασιών αυθημερόν χωρίς την ανάγκη διανυκτέρευσης. Επίσης η σύνδεση και των δύο νησιών με την Τήνο είναι πολύ καλύτερη από τη σύνδεση οποιουδήποτε από τα τρία νησιά με τη Σύρο. Είναι δηλαδή βέβαιο ότι τόσο οι κάτοικοι της Μυκόνου, όσο και οι κάτοικοι της Άνδρου αν είχαν επιλογή για την έδρα του Ειρηνοδικείου μεταξύ Τήνου και Σύρου θα επέλεγαν σε κάθε περίπτωση την Τήνο, λόγω των καλύτερων ακτοπλοϊκών συνδέσεων.
• Το Ειρηνοδικείο αυτό (Άνδρου-Τήνου-Μυκόνου) θα έχει αυτονόητα τον τριπλάσιο όγκο εργασιών του κάθε ξεχωριστού Ειρηνοδικείου, ενώ τα έξοδά του θα είναι περίπου το 1/3 των εξόδων των τριών πρώην Ειρηνοδικείων.
• Η λύση αυτή θα μπορούσε να προκριθεί έστω μεταβατικά και στη συνέχεια αν το Υπουργείο θεωρεί ότι για κάποιο λόγο τα έξοδα του Ειρηνοδικείου αυτού είναι δυσανάλογα του όγκου εργασιών του, τότε μετά από 2-3 χρόνια θα μπορεί να προβεί στην κατάργηση του Ειρηνοδικείου αυτού και τη συγχώνευσή του στη Σύρο τότε. Εμείς βέβαια από την πλευρά μας θεωρούμε ότι σύμφωνα με τα παραπάνω το Ειρηνοδικείο αυτό και θα έχει αρκετό όγκο εργασιών και τα έξοδα του θα είναι τόσο λίγα που δεν θα δικαιολογείται η κατάργησή του.

Παρότι τα νησιά μας είναι σχετικά μικρές κοινότητες των περίπου 10.000 μόνιμων κατοίκων, είναι γνωστό ότι τους καλοκαιρινούς μήνες ο πληθυσμός των νησιών μας πολλαπλασιάζεται, με αποτέλεσμα να ξεπερνά συνολικά τους 100.000 κατοίκους και για τα 3 νησιά. Μόνο η Τήνος έχει περισσότερες από 1.000.000 αφιξοαναχωρήσεις κάθε χρόνο από το λιμάνι της, σύμφωνα με τα στατιστικά στοιχεία του Λιμεναρχείου. Η κοινότητα λοιπόν των τριών νησιών δεν αντιπροσωπεύεται μόνο από τους περίπου 30.000 μόνιμους κατοίκους των τριών νησιών. Το κράτος σύμφωνα και με το Σύνταγμα της Χώρας μας είναι ούτως ή άλλως υποχρεωμένο να δείξει ειδική μέριμνα και φροντίδα για τους κατοίκους των νησιών.

Η κατάργηση του Ειρηνοδικείου Τήνου, όπως αναλύσαμε ανωτέρω θα φέρει μια τεράστια αύξηση του κόστους της δικαιοσύνης για τους κατοίκους του νησιού μας, χωρίς το κράτος να εξοικονομήσει κάποιο ανάλογο, ή έστω κάποιο σημαντικό ποσό από την κατάργηση του Ειρηνοδικείου.

Για τους λόγους αυτούς θεωρούμε ότι η κατάργηση του Ειρηνοδικείου Τήνου θα ήταν μια κίνηση λανθασμένη, ασύμφορη οικονομικά και για το κράτος και για τους πολίτες, αλλά και μία κίνηση που θα δημιουργήσει πολύ περισσότερα προβλήματα, από αυτά τα οποία τυχόν θα λύσει.

Παρακαλούμε λοιπόν για τη διατήρηση του Ειρηνοδικείου Τήνου, σύμφωνα με τα παραπάνω.

ΔΙΚΗΓΟΡΙΑ ΣΤΑ ΝΗΣΙΑ: Περί δικηγορίας και άλλων δαιμονίων....

ΔΙΚΗΓΟΡΙΑ ΣΤΑ ΝΗΣΙΑ: Περί δικηγορίας και άλλων δαιμονίων....: "Τι θα γίνεις όταν μεγαλώσεις; Η φαινομενικά απλή ερώτηση των περισσότερων γονιών αποτελεί και το πρώτο συναπάντημα με την έννοια Δικηγόρ..."

Περί δικηγορίας και άλλων δαιμονίων....

Τι θα γίνεις όταν μεγαλώσεις; Η φαινομενικά απλή ερώτηση των περισσότερων γονιών αποτελεί και το πρώτο συναπάντημα με την έννοια Δικηγόρος και έρχεται πολύς νωρίς, καθώς οι περισσότεροι γονείς θέλουν και κάνουν το παν για να δουν τα παιδιά τους γιατρούς ή δικηγόρους και τα γαλουχούν με τέτοια όνειρα από μικρά.....

Στην απόφαση να ακολουθήσει κανείς το δρόμο της Νομικής Επιστήμης (ο υπογράφων είναι φανατικός θιασώτης της άποψης ότι η Νομική είναι Επιστήμη) συμβάλλουν σίγουρα κάποια τηλεοπτικά πρότυπα, αν και στις μέρες μας είμαι βέβαιος ότι περισσότερο από ποτέ τα παιδιά ονειρεύονται να γίνουν τραγουδιστές, μοντέλα, σεφ, ηθοποιοί και άλλα παρόμοια. Εμείς όμως μεγαλώσαμε με το Matlock και το L.A. Law και είμαι βέβαιος ότι και αυτά έπαιξαν ένα σημαντικό ρόλο στην επιλογή πολλών από εμάς, τους μετέπειτα δικηγόρους. Βέβαια τόσο η Νομική Σχολή όσο και κυρίως η δικηγορία δεν έχει καμία σχέση ούτε με τα όνειρα των γονιών ούτε με τα όνειρα των παιδιών.....

Η κοινωνία λοιπόν έχει σχηματίσει κάποιες προκαταλήψεις για τους δικηγόρους. Επειδή οι προκαταλήψεις αυτές αντικατοπτρίζουν το πως βλέπει η ίδια η κοινωνία τους δικηγόρους πιστεύω ότι αξίζει να προσεγγίσουμε κάποιες από αυτές.

Οι δικηγόροι δεν είναι όλοι ψεύτες! Πιστέψτε με, είναι ενοχλητική η συνήθεια πολλών συνανθρώπων μας να αναφέρονται σε μας τους δικηγόρους ως επαγγελματίες ψεύτες ή ως ανθρώπους με “ελαστικές” ηθικές αρχές. Παλαιότερα οι χαρακτηρισμοί αυτοί με έβαζαν σε προβληματισμό. Πιστεύω ότι πολλές φορές οι άνθρωποι παίρνουν τον κακό δρόμο, χωρίς να το συνειδητοποιούν και έτσι προβληματιζόμουν μήπως έχω γίνει ένας επαγγελματίας ψεύτης, χωρίς να το έχω καταλάβει. Ευτυχώς το συμπέρασμα ήταν ότι κάτι τέτοιο δεν μου έχει συμβεί! Το σκεπτικό μου είναι σύνθετο. Είναι δεδομένο ότι οι πελάτες κάποιες φορές έχουν δίκιο και κάποιες φορές έχουν άδικο. Ο σωστός δικηγόρος θα τους το πεί. Δεν θα τους αρέσει, μπορεί να μην τον πιστέψουν και να πάνε σε άλλο δικηγόρο, αλλά θα το βάλουν στο μυαλό τους. Ο δικηγόρος που θα πει ψέμματα στον πελάτη ότι ο πελάτης έχει δίκιο, ενώ ξέρει ότι έχει άδικο, κατά την ταπεινή μου άποψη δεν είναι δικηγόρος αλλά “κομπογιαννίτης”! Τώρα όταν ο πελάτης έχει δίκιο, πρέπει να βρεθεί ο σωστός και αποτελεσματικός τρόπος να το βρει. Και στη συνέχεια να γίνει προφανές και στους τρίτους που θα κρίνουν το πρόβλημα, δηλαδή στους δικαστές, ότι η δική μας πλευρά έχει δίκιο.

Η μεγαλύτερη δυσκολία, για μένα, στο επάγγελμα του δικηγόρου είναι ότι το αποτέλεσμα της δουλειάς σου εξαρτάται από κάποιους τρίτους, δηλαδή από τους δικαστές οι οποίοι αποφασίζουν πολλές φορές χωρίς να λάβουν υπόψη τους ένα μεγάλο μέρος της εργασίας σου ή επηρρεάζονται από παράγοντες άσχετους με την εργασία σου, ή δεν συμμερίζονται τα νομικά σου επιχειρήματα ή δεν πείθονται από τις αποδείξεις που προσκομίζεις κλπ. Σε μία δίκη δηλαδή που έχεις δίκιο και ο δικηγόρος σου κάνει καλή δουλειά, δεν είναι αυτονόητο ότι θα κερδίσεις!

Τις περισσότερες φορές οι πελάτες αδυνατούν να καταλάβουν ότι και οι αντίπαλοί τους, οι αντίδικοί τους, όπως τους λέμε στα νομικά, πιστεύουν ότι έχουν κι εκείνοι δίκιο. Ακόμα είναι δύσκολο να καταλάβουν ότι κάποιες φορές μπορεί να έχουν δίκιο και οι δύο πλευρές, σε ένα ποσοστό. Ο δικηγόρος δηλαδή του αντιδίκου δεν λέει απαραίτητα ψέμματα μόνο και μόνο επειδή υποστηρίζει την αντίθετη άποψη από τη δική μας. Κάποια πράγματα δε μας αρέσει να τα ακούμε, κάποια πράγματα δε θέλουμε να τα πιστέψουμε, αλλά στα περισσότερα δικαστήρια η κάθε πλευρά προσέρχεται με τα δικά της επιχειρήματα, με την παρουσίαση της δικής της πλευρά της αλήθειας.

Όπως λοιπόν η αλήθεια στη ζωή δεν είναι μόνο άσπρη, ούτε μόνο μαύρη, έτσι και στα δικαστήρια η αλήθεια κάποιες φορές είναι γκρι και όχι άσπρη ή μαύρη, οπότε δεν είσαι ψεύτης όταν λες ότι σε αυτή την περίπτωση η αλήθεια είναι το γκρι. Και ο αντίδικος δικηγόρος που υποστηρίζει ότι η αλήθεια δεν είναι γκρι αλλά είναι π.χ. άσπρη, μπορεί πραγματικά να το πιστεύει, ή να έχει στοιχεία διαφορετικά από αυτά που έχεις εσύ, ή να το βλέπει από μια διαφορετική οπτική γωνία και άρα και αυτός να μη λέει ψέμματα.

Αντικειμενική αλήθεια υπάρχει σε λίγα πράγματα. Στα περισσότερα θέματα η αλήθεια είναι υποκειμενική και ο δικηγόρος συνήθως θα υποστηρίζει την αλήθεια που πιστεύει. Σπάνια κάποιος καλός δικηγόρος θα λέει ψέμματα. Άλλωστε όταν πιστεύεις ότι κάτι είναι αλήθεια, τότε θα το υπερασπιστείς πολύ καλύτερα, από ό,τι αν δεν το πιστεύεις.

Μπορεί κανείς να συγκρίνει μια δικαστική υπόθεση με ένα γλυπτό. Σε πολλά γλυπτά αν τα δεις από μία μόνο πλευρά, δεν μπορείς να αντιληφθείς τι ακριβώς δείχνουν ή ολόκληρη την ομορφιά τους. Επίσης δεν μπορείς να εκτιμήσεις πλήρως ένα έργο τέχνης όπως ένα γλυπτό ή ένα πίνακα όταν ο φωτισμός είναι κακός ή ακατάλληλος. Ο δικηγόρος μπορεί να βοήθησει το δικαστήριο να έχει πληρέστερη άποψη για ένα θέμα είτε χρησιμοποιώντας τον κατάλληλο “φωτισμό” είτε τονίζοντας τη διαφορά του θέματος αν το δεις από μια άλλη οπτική γωνία ή από περισσότερες οπτικές γωνίες. Σε καμία από αυτές τις περιπτώσεις ο δικηγόρος δεν λέει ψέμματα.

Και στους δικηγόρους όπως και σε όλες τις μεγάλες κοινωνικές ομάδες υπάρχουν κακές εξαιρέσεις. Ιδίως στην Αθήνα μεταξύ των περίπου 20.000 δικηγόρων υπάρχουν δικηγόροι επαγγελματίες ψεύτες, κυρίως δικηγόροι που ασχολούνται με εμπόρους ναρκωτικών και κατ' επάγγελμα εγκληματίες. Είναι όμως κατακριτέοι από την πλειονότητα των δικηγόρων, οι οποίοι αρνούνται να αναλάβουν τέτοιες υποθέσεις, εκτός αν ο πελάτης τους θελήσει μια δίκαιη δίκη. Δηλαδή π.χ. ο δολοφόνος δεν αρνείται το φόνο, ούτε τον τρόπο με τον οποίο έγινε, αλλά επιθυμεί να δικαστεί για αυτό που έκανε. Τότε όμως ο δικηγόρος που θα τον αναλάβει δε θα χρειαστεί να πει ψέμματα. Θα προσπαθήσει να έχει ο κατηγορούμενος πελάτης του μια δίκαιη δίκη και να λάβει μια δίκαιη ποινή.

Σε καμία περίπτωση ο δικηγόρος δεν είναι επαγγελματίας ψεύτης. Για να μην φανώ ανακόλουθος, δέχομαι ότι κάποιες φορές οι δικηγόροι κάμπτουν την ερμηνεία των νόμων, ώστε να συμφέρει τους πελάτες τους και κάποιες φορές κάμπτουν και την ίδια την αλήθεια. Η ουσία πάντως είναι ότι μπορεί κάποιος δικηγόρος να είναι καλός στη δουλειά του, χωρίς ποτέ να καταφύγει σε ψέμματα και άρα η προκατάληψη αυτή της κοινωνίας είναι λανθασμένη.

Ένα δεύτερο σημαντικό ζήτημα είναι η ανυποληψία και η καχυποψία με την οποία αντιμετωπίζει σήμερα η κοινωνία τους δικηγόρους.

Παλιότερα ο δικηγόρος ήταν ένα αξιοσέβαστο πρόσωπο, ιδιαίτερα στις μικρότερες κοινωνίες. Ο Δάσκαλος, ο Αστυνόμος, ο Δήμαρχος, ο Ειρηνοδίκης, ο Συμβολαιογράφος, ο Δικηγόρος, ο Γιατρός, όλα πρόσωπα που απολάμβαναν κοινωνικής καταξίωσης και σεβασμού. Στις μέρες μας η απαξίωση δεν έχει χτυπήσει μόνο την πόρτα των δικηγόρων, αλλά και όλων των υπόλοιπων ίσως μόνο οι συμβολαιογράφοι διατηρούν ακόμα ψήγματα του σεβασμού που απολάμβαναν στο παρελθόν και δεν έχουν περιέλθει σε ανυποληψία, όπως οι υπόλοιπες προαναφερθείσες κοινωνικές ομάδες.

Η ανυποληψία των δικηγόρων και η καχυποψία απέναντί τους σίγουρα δεν είναι μόνο αποτέλεσμα των κοινωνικών αλλαγών της τελευταίας πεντηκονταετίας. Οι ίδιοι οι δικηγόροι απαξίωσαν σε μεγάλο βαθμό το λειτούργημα/επάγγελμά τους. Κάποιοι δικηγόροι επέλεξαν το δρόμο του εύκολου χρήματος θυσιάζοντας τα συμφέροντα του πελάτη τους. Κάποιοι δωροκήθηκαν και κάποιοι δωροδόκησαν για να κερδίσουν ή να χάσουν μία υπόθεση. Το συνήθως υψηλό πνευματικό επίπεδο των δικηγόρων κατέστησε κάποιους από αυτούς εγκέφαλους ή σημαντικούς συνεργάτες σε εγκληματικές δραστηριότητες κάθε είδους. Μπορεί τα περιστατικά αυτά να είναι μεμονωμένα, αλλά οδήγησαν τις κοινωνικές αντιλήψεις σε μία βαθιά παρεξήγηση για το δικηγόρο και τον χαρακτήρα του.

Μεταξύ των δικηγόρων λέγεται συνήθως ότι οι πελάτες σέβονται μόνο τον δικηγόρο τον οποίο πληρώνουν αδρά.... Η αλήθεια είναι ότι διαφορετικά αισθάνεται κάποιος όταν μπει σε κάποιο μεγάλο δικηγορικό γραφείο των Αθηνών, όπου ξέρει ότι θα πρέπει να πληρώσει 300-400 ευρώ την ώρα και διαφορετικά όταν μπει σε ένα επαρχιακό γραφείο όπου ξέρει ότι δε χρειάζεται να πληρώσει τίποτα όση ώρα κι αν κάτσει.... Δεν ξέρω ποιο προηγήθηκε, δηλαδή αν προηγήθηκε η έλλειψη σεβασμού προς τους δικηγόρους η οποία έφερε και την διαφορετική οικονομική αντιμετώπιση από τους πελάτες, ή αν όταν μειώθηκαν οι αμοιβές των δικηγόρων (λόγω του υπερπληθωρισμού δικηγόρων) σε σχέση με τα παλαιότερα χρόνια, τότε μειώθηκε και ο σεβασμός των πελατών προς τους δικηγόρους.

Προσωπικά θεωρώ ότι ένα ποσοστό της μείωσης της υπόληψης των δικηγόρων οφείλεται και στο γεγονός ότι φέρουν μερίδιο ευθύνης για την κατάντια της χώρας όχι τόσο ως επαγγελματίες, αλλά στον τρόπο με τον οποίο διαχειρίστηκαν και αυτοί την εξουσία που τους δόθηκε καταλαμβάνοντας τις περισσότερες πολιτικές και κοινωνικά υπεύθυνες θέσεις ως Δήμαρχοι, Νομάρχες, Βουλευτές, Υπουργοί κ.λπ., ενώ δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι η πλειοψηφία των σημαντικότερων δημοσιογράφων είναι και αυτοί πρώην δικηγόροι ή νομικοί. Από την άλλη πλευρά κάποιοι άλλοι από τους δικηγόρους όπως και κάποιοι από τους πνευματικούς ανθρώπους φέρουν μερίδιο ευθύνης λόγω της μη ενασχόλησής τους με τα κοινά και της εγκατάλειψης της εξουσίας σε ανθρώπους κατώτερων ικανοτήτων, αλλά αυτό είναι ένα εντελώς διαφορετικό ζήτημα....

Μια άλλη ευρεία παρεξήγηση για τους δικηγόρους είναι ότι δεν κοιτάνε πάντα το συμφέρον του πελάτη τους, αλλά το προσωπικό τους συμφέρον και έτσι προσπαθούν να δημιουργούν υποθέσεις ή να διαιωνίζουν τις υποθέσεις των πελατών τους και όχι να τις λύνουν. Η δικαστηριακή καθημερινότητα με τις μεγάλες αναβολές, τις απεργίες, την εκδίκαση υποθέσεων μετά από πολλά χρόνια κ.λπ. συμβάλλει και αυτή στον σχηματισμό αυτής της αντίληψης. Είναι δεδομένο ότι οι “μεγαλοδικηγόροι” δεν ανήκουν στην κατηγορία αυτή. Προσωπικά δεν μπορώ να πιστέψω ότι οποιοσδήποτε καλός δικηγόρος μπορεί να λειτουργήσει έτσι, καθώς μια τέτοια συμπεριφορά θα γίνει γνωστή και θα του στοιχίσει ακριβά. Όχι ότι δεν υπάρχουν τέτοιοι δικηγόροι. Υπάρχουν και είναι και αρκετοί.

Δεν μπορώ όμως να κατανοήσω την συμπεριφορά τους. Εγώ ανήκω στους δικηγόρους που μοιράζονται το πρόβλημα του πελάτη τους και συμπάσχουν μαζί του. Ακριβώς το αντίθετο από ότι με συμβούλευε ο δάσκαλός μου, ο Μάκης ο Φρέρης: “Ο καλός δικηγόρος δεν πρέπει να συμπάσχει με τον πελάτη του, αλλά να βλέπει τα προβλήματα των πελατών του με απάθεια, να μην τον αγγίζουν”. Πιστεύω ότι στην Τήνο οι περισσότεροι δικηγόροι είναι έτσι, δηλαδή συμπάσχουν με τους πελάτες τους, πράγμα που φαίνεται από το πάθος με το οποίο τους υπερασπίζονται. Όταν ο πελάτης έχει ένα πρόβλημα οι περισσότεροι δικηγόροι το κάνουν δικό τους και προσπαθούν να το λύσουν, και όταν δεν λύνεται αισθάνονται σα να μη λύθηκε ένα δικό τους πρόβλημα! Πιστεύω λοιπόν ότι οι περισσότεροι δικηγόροι ή τουλάχιστον οι καλοί δικηγόροι φροντίζουν πάντα για το καλό του πελάτη τους, ακόμα και όταν ο πελάτης τους δεν το αντιλαμβάνεται ή δεν το καταλαβαίνει.

Άλλη μια γνωστή παρανόηση είναι ότι οι νόμοι είναι παράλογοι, ή ότι τους νόμους τους φτιάχνουν οι ίδιοι οι δικηγόροι για να βολεύουν τους ίδιους..... Η αλήθεια είναι ότι και εμείς οι δικηγόροι πολλές φορές δυσκολευόμαστε να κατανοήσουμε ένα νόμο ή να τον ερμηνεύσουμε σωστά. Αυτό που δεν καταλαβαίνει ένας απλός άνθρωπος είναι ότι οι νόμοι είναι πολυσύνθετα κείμενα, που προσπαθούν σε λίγες λέξεις να συμπεριλάβουν πολλές διαφορετικές περιπτώσεις με τον πιο αποτελεσματικό δυνατό τρόπο. Είναι πρακτικά αδύνατο να θεσπίσουμε νόμους ξεχωριστούς για κάθε ξεχωριστή περίπτωση. Το υπάρχον σύστημα έχει βέβαια τις αδυναμίες του. Πολλοί νόμοι πρωτοεκδίδονται με προβλήματα, τα οποία αντιμετωπίζονται με τροποποιήσεις, οι οποίες κάποιες φορές δημιουργούν άλλα προβλήματα (....), ενώ κάποιοι νόμοι παραμένουν ίδιοι ακόμα και μετά από 50-60 χρόνια και ενώ τα δεδομένα έχουν αλλάξει. Δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι και οι νομοθέτες είναι άνθρωποι και ακόμα και αν κάποιοι νόμοι είναι ατελείς, αυτό δεν σημαίνει ότι έγιναν επίτηδες ατελείς. Οι νόμοι δεν είναι σε καμία περίπτωση παράλογοι, αλλά βασίζονται σε δεδομένα τα οποία δεν είναι πάντα εύκολο να τα συνειδητοποιήσεις. Ο κάθε νομοθέτης έχει στο μυαλό του κάποιες περιπτώσεις τις οποίες προσπαθεί να συμπεριλάβει στο νόμο, αλλά προσπαθεί να διαμορφώσει το κείμενο του νόμου με τέτοιο τρόπο, ώστε ο νόμος να περιλαμβάνει όλες τις περιπτώσεις τις οποίες αφορά, ακόμα και αυτές τις οποίες ο νομοθέτης δεν μπορεί να σκεφτεί. Σε μία ιδανική κοινωνία θα μπορούσαμε να ζήσουμε χωρίς νόμους, αφού ο κάθε άνθρωπος θα είχε ανεπτυγμένη την αίσθηση δικαίου και δε θα “παρανομούσε”, γιατί θα καταλάβαινε από μόνος του, τι είναι δίκαιο και τι άδικο, χωρίς να χρειαστεί να του το πει κάποιος νομοθέτης ή κάποιος νόμος. Όμως στην κοινωνία μας κάτι τέτοιο δεν υπάρχει και έτσι εναποθέτουμε κάθε φορά τις ελπίδες μας σε ανθρώπους/νομοθέτες, οι οποίοι πρέπει να έχουν υψηλή συναίσθηση του δικαίου και να μπορούν να την αποδώσουν μέσα από τους νόμους που θεσπίζουν.

Στο εξωτερικό ο δικηγόρος απολαμβάνει σεβασμού ακόμα και στις μέρες μας, πράγμα που αντικατοπτρίζεται μεταξύ άλλων και στις αμοιβές του.... Αν εξαιρέσουμε τις ΗΠΑ και τη Βραζιλία, δεν υπάρχει άλλη χώρα στον κόσμο που να έχει τόσο πολλούς δικηγόρους αναλογικά με τον πληθυσμό της, όσους η Ελλάδα. Με ένα πρόχειρο υπολογισμό, μεταξύ των περίπου 11.000.000 κατοίκων της Ελλάδας υπάρχουν περισσότεροι από 30.000 ενεργοί δικηγόροι (πάνω από 41.000 εγγεγραμμένα μέλη στους Δικηγορικούς Συλλόγους ανά την Ελλάδα), δηλαδή ένας δικηγόρος ανά 366 κατοίκους! Ενδεικτικά η Γερμανία έχει τη μισή περίπου αναλογία (1/600) και η Γαλλία το ¼, δηλαδή ένας δικηγόρος ανά 1.403 κατοίκους!

Και έτσι ξαναγυρνάμε στην αρχή! Στην Ελλάδα οι γονείς θέλουν να δουν τα παιδιά τους γιατρούς, δικηγόρους ή αντε στη χειρότερη μηχανικούς.... Αν δεν περάσουν στο Πανεπιστήμιο, κανένα πρόβλημα. Ας είναι καλά τα εγχώρια κολλέγια και τα πανεπιστήμια της Ιταλίας, της Ρουμανίας, της Βουλγαρίας, της Τσεχίας, της Αγγλίας, της Γερμανίας κ.λπ., τα οποία με λιγότερο ή περισσότερο κόπο θα παρέχουν στα παιδιά τους ένα από τα πολυπόθητα πτυχία Νομικής/Ιατρικής/Πολυτεχνείου. Το αποτέλεσμα είναι να παράγονται στρατιές δικηγόρων/γιατρών/μηχανικών οι οποίες αφού απομυζηθούν από τον εκπαιδευτικό χώρο με μεταπτυχιακά, διδακτορικά κλπ, στοιβάζονται στην αναζήτηση εργασίας. Παρότι βρίσκομαι σε μία απόσταση μερικών ετών από κάποιον “φρέσκο” δικηγόρο και έχοντας εργαστεί σε δικηγορικό γραφείο στην Αθήνα επί 5-6 μήνες χωρίς καμία αμοιβή, πιστεύω ότι ένας νέος δικηγόρος σήμερα εργάζεται έναντι 600-800 ευρώ το μήνα, σπανιότερα με 800-900 ευρώ και εξαιρετικά σπάνια με μεγαλύτερες αμοιβές. Η κατάσταση αυτή διαρκεί τουλάχιστον 8-10 χρόνια με μικρές αυξήσεις, μέχρι να αισθανθεί ότι μπορεί να πατήσει στα πόδια του, να στηριχτεί στις δικές του δυνάμεις και να ανοίξει δικό του γραφείο. Πολλές φορές η κατάσταση αυτή συνεχίζεται και αρκετά χρόνια αργότερα. Δεν είναι λίγοι οι δικηγόροι στην Αθήνα και στη Θεσσαλονίκη που ακόμα και στα 40 τους χρόνια εργάζονται σε δικηγορικά γραφεία για μισθό μικρότερο ακόμα και από το μισθό ενός δημοσίου υπαλλήλου. Και με εργασιακές συνθήκες δύσκολες: 12+ ώρες εργασίας τη μέρα, 6 μέρες τη βδομάδα, ελάχιστες άδειες κλπ. Αλλά και οι ελεύθεροι επαγγελματίες δικηγόροι δεν είναι σε πολύ καλύτερη μοίρα. Η απαξίωση του επαγγέλματος/λειτουργήματος του δικηγόρου σε συνδυασμό με την υπερπροσφορά δικηγόρων έχει κάνει σημαντικά πιο δύσκολη την είσπραξη της οποιασδήποτε αμοιβής.

Θα σκεφτεί κανείς: “Τι μας λες ρε φίλε, θες να λυπηθούμε και τους δικηγόρους τώρα;”, όπως μου είπε ένας γνωστός μου πρόσφατα.... Προσπαθώ να δείξω ότι η κατάσταση σχετικά με τη δικηγορία δεν είναι όπως την φαντάζεται ο πολύς κόσμος. Οι δικηγόροι δεν είναι όλοι πλούσιοι. Και αυτή είναι η τελευταία παρανόηση/προκατάληψη της κοινωνίας για τους δικηγόρους, ότι δηλαδή είναι όλοι πλούσιοι. Πιστεύω ότι ένα ποσοστό 10-20% των δικηγόρων είναι πραγματικά πλούσιοι. Από κει και πέρα ένα ποσοστό 30-40% ανήκουν στη μεσαία τάξη, ένα ποσοστό 20% ανήκουν στα χαμηλότερα οικονομικά επίπεδα της μεσαίας τάξης και ένα ποσοστό 20% ανήκουν στα χαμηλά εισοδήματα, ενώ αυτονόητα οι ηλικίες είναι ανάλογες με τα εισοδήματα: πιο χαμηλά εισοδήματα σε μικρότερες ηλικίες, πιο ψηλά εισοδήματα σε μεγαλύτερες ηλικίες.

Το συμπέρασμα για μένα είναι ότι δεν έχω μετανιώσει για την απόφασή μου να ακολουθήσω τη δικηγορία και ιδιαίτερα τη δικηγορία στην επαρχία, παρά τις δυσκολίες, παρά τις κοινωνικές προκαταλήψεις και παρότι οι αποφάσεις μου αυτές έχουν δοκιμαστεί κατά καιρούς. Ωστόσο θεωρώ ότι είναι σημαντικό ως γονείς να καταλάβουμε ότι δεν είναι αναγκαίο όλα τα παιδιά να γίνουν γιατροί ή δικηγόροι, ότι σε καμία περίπτωση δεν είναι ντροπή να γίνουν τα παιδιά μας εργάτες και ότι μπορεί αν τα αφήσουμε πιο ελεύθερα να αποφασίσουν τι θέλουν να κάνουν, μπορεί τότε να είναι πιο ευτυχισμένα με τις επιλογές τους, αλλά και τελικά να καταφέρουν μεγαλύτερη οικονομική και επαγγελματική επιτυχία από ότι αν είχαν γίνει με το ζόρι γιατροί ή δικηγόροι.